rynek pracy w obliczu rewolucji AI. czy polskie firmy inwestują w sztuczną inteligencję i szkolenia z AI?

polscy pracodawcy niechętnie inwestują w AI

Gdy spojrzymy na globalne trendy, możemy odnieść wrażenie, że światowy biznes mocno zanurzył się w możliwościach generatywnej sztucznej inteligencji. Jak wynika jednak z badania Workmonitor 2026, sytuacja biznesowo-technologiczna nad Wisłą odbiega od tej, którą możemy zaobserwować w Europie i na świecie.

Okazuje się bowiem, że Polska znajduje się na odległej 35. pozycji w rankingu krajów inwestujących w rozwój AI. W ciągu ostatnich 12 miesięcy zaledwie 38% firm w Polsce przeznaczyło środki na tego rodzaju inwestycje. Jest to wynik drastycznie niższy od średniej globalnej, która wynosi 63%. Polskie przedsiębiorstwa pozostają daleko w tyle nie tylko za technologicznymi liderami, takimi jak USA (65%) czy Chiny (60%). Ale również za innymi państwami z naszego regionu – Czechami i Niemcami (po 70%), czy Węgrami (73%).

Z czego wynika ten dystans? W raporcie wskazujemy splot czynników, które mogą wchodzić w grę w przypadku Polski. Jednym z nich są kwestie ekonomiczne: rodzimi pracodawcy mierzą się w ostatnich latach z rosnącymi kosztami prowadzenia działalności oraz presją płacową. A to sprawia, że w pierwszej kolejności ograniczają środki na inwestycje, które nie gwarantują natychmiastowego zwrotu. Jest to strategia nastawiona na przetrwanie i stabilizację. Jednak w dłuższej perspektywie niesie ze sobą poważne ryzyka.

Firmy, które nie zdecydują się na inwestycje w rozwój AI, ryzykują m.in.:

• utratę konkurencyjności. Ponieważ zaniechanie wdrażania narzędzi, które stają się standardem u zagranicznych graczy, może obniżać efektywność operacyjną polskich firm. A w konsekwencji – obniżać konkurencyjność.
• powstanie luki kompetencyjnej. Ponieważ pracownicy pozbawieni dostępu do nowoczesnych narzędzi w miejscu pracy nie mają szansy na naturalny upskilling, co w przyszłości może skutkować deficytem wykwalifikowanych kadr.
• uzależnienie od zagranicznych dostawców technologii, które ogranicza elastyczność i możliwość dostosowywania rozwiązań AI do specyfiki polskiego rynku. Decyzje o tym, jakie zadania zostaną zautomatyzowane – i w jaki sposób – podejmowane są gdzie indziej.

luka kompetencyjna, której nie da się nadrobić jednym szkoleniem

Co więcej, niskie inwestycje w technologię nie zawsze idą w parze z dostatecznymi inwestycjami w kompetencje pracowników. Podczas gdy inne kraje europejskie rozwijają kompleksowe programy reskillingu i upskillingu, wiele polskich firm wciąż robi w tym zakresie zbyt mało – zarówno pod względem nakładów finansowych, jak i strategicznego myślenia o przyszłych kompetencjach. 

Co ciekawe, z naszych analiz wynika, że część pracowników prawdopodobnie samodzielnie podnosi swoje kompetencje w zakresie korzystania z narzędzi AI oraz korzysta z tej technologii na własną rękę, by zwiększać swoją efektywność. W obliczu tak dynamicznego rozwoju tej technologii to jednak może nie wystarczyć: transformacja cyfrowa wymaga więcej niż samodzielnych szkoleń z obsługi narzędzi. Potrzebna jest systemowa zmiana sposobu myślenia o pracy, kompetencjach i rozwoju zawodowym. W tym zakresie pracodawcy mają więc jeszcze sporo do zrobienia.

obawy juniorów

Jednym z najbardziej niepokojących wątków poruszonych w tegorocznym badaniu jest przyszłość osób wchodzących na rynek pracy. To właśnie w tym miejscu technologia zderza się z demografią w sposób najbardziej dynamiczny. Sztuczna inteligencja i automatyzacja najszybciej przejmują zadania powtarzalne, rutynowe i o niskiej złożoności – czyli te, które tradycyjnie stanowiły poligon doświadczalny dla juniorów i stażystów.

Efektem tego procesu są rosnące obawy najmłodszych uczestników rynku pracy. Wiele talentów obawia się, że stanowiska początkujące znikną z rynku z powodu AI. Lęk ten jest szczególnie silny w Pokoleniu Z, które wkracza w życie zawodowe w momencie największych turbulencji technologicznych.

Co ciekawe, plany polskich firm w tym zakresie są na razie bardziej zachowawcze niż trendy globalne. Podczas gdy globalnie aż 38% pracodawców planuje w tym roku zatrudnić mniej osób, które właśnie ukończyły edukację, wskazując na AI jako przyczynę, w Polsce taki zamiar deklaruje 20% firm.

strategia AI na czasy niepewności: transparentność i upskilling

Strategia „przeczekania” rewolucji AI nie jest rozwiązaniem, nawet w obliczu ograniczeń budżetowych. Aby zasypać przepaść między oczekiwaniami pracowników a celami biznesowymi oraz wspierać pracowników na każdym szczeblu organizacji, firmy powinny skupić się na działaniach w kilku obszarach.

wskazówki dla liderów organizacji i osób odpowiedzialnych za HR:

• analizuj wpływ AI na wszystkie poziomy organizacji, nie tylko na pozycje związane bezpośrednio z technologią – szczególną uwagę zwróć na stanowiska juniorskie.
• twórz programy reskillingu i upskilingu dostosowane do konkretnych ról i uwzględniające stały rozwój tej technologii.
• redefiniuj role juniorskie – zamiast je eliminować, przekształcaj w stanowiska o wyższej wartości dodanej, wspierane przez AI.
• prowadź w dialog z pracownikami o ich obawach i oczekiwaniach wobec automatyzacji – ignorowanie niepokoju nie sprawi, że zniknie.
• buduj wewnętrzne ścieżki kariery, które uwzględniają nową rzeczywistość technologiczną.

dowiedz się więcej

To tylko wycinek wiedzy na temat polskiego i globalnego rynku pracy w 2026 roku. Pełną mapę wyzwań, szans i strategii związanych z AI, okraszonych szczegółowymi danymi, analizami ekspertów oraz rekomendacjami, jak kształtować silną organizację w erze rozkwitu sztucznej inteligencji, znajdziesz w naszym raporcie Randstad Workmonitor 2026.