podatek dochodowy od osób fizycznych – co to jest i jak go obliczyć?

21/11/2019 14:32:43

Podatek dochodowy stanowi obowiązkowe świadczenie na rzecz państwa. Istnieje kilka sposobów jego rozliczania. Pracownicy osiągający dochody wynikające ze stosunku pracy co do zasady podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Co to jest podatek dochodowy od osób fizycznych?

Podatek dochodowy od osób fizycznych, czyli PIT, zgodnie ze swoją nazwą oznacza podatek od uzyskanych dochodów, do opłacania którego zobowiązane są wszystkie osoby fizyczne. Należy przy tym pamiętać, że za osobę fizyczną uznaje się każdego człowieka od jego narodzin aż do śmierci.

Jeśli chodzi o podatek dochodowy, ustawa, która reguluje związane z nim kwestie, to przede wszystkim ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. Znajdują się w niej najważniejsze rozporządzenia rozstrzygające zawiłe zagadnienia formalne (w tym m.in. informacje określające podmiot, przedmiot i źródła przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych).

Podatek dochodowy od osób fizycznych – stawki

Wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych nie jest ściśle określona. Wiele zależy od tego, ile się zarabia. Istotny jest również fakt, czy jest się przedsiębiorcą, czy szeregowym pracownikiem.

Osoby osiągające dochód na podstawie stosunku pracy podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych. To podstawowa skala podatku dochodowego od osób fizycznych. Obowiązujące przy niej stawki to:

  • 18% (a od 2020 roku – 17%)  – w przypadku rocznych dochodów nieprzekraczających 85 528 zł. Co ważne, w październiku 2019 roku nastąpiło obniżenie podatku dochodowego od osób fizycznych. Na tej podstawie, przez cztery ostatnie miesiące 2019 roku, zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych obliczana jest według stawki przejściowej, czyli  17,75% (we wcześniejszych miesiącach obowiązuje stawka 18%);
  • 32% – w przypadku rocznych dochodów przekraczających 85 528 zł.

 

 

Podatek dochodowy od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą również można rozliczać na podstawie tej skali. Oprócz tego przedsiębiorcy mogą skorzystać z:

  • podatku liniowego (19%),
  • ryczałtu ewidencjonowanego (stawka uzależniona od rodzaju działalności);
  • karty podatkowej (stawka ustalana przez naczelnika Urzędu Skarbowego).

Jak obliczyć podatek dochodowy od osób fizycznych na zasadach ogólnych?

Obliczanie podatku dochodowego od osób fizycznych początkowo może wydawać się dość skomplikowane. W rzeczywistości trzeba jedynie pamiętać o kilku podstawowych zasadach. W przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych należy kolejno:

Obliczyć kwotę dochodu (od kwoty przychodu uzyskanego od początku roku odjąć koszty z tego samego okresu).
Obliczyć dochód do opodatkowania (od dochodu odjąć stratę z ubiegłych lat oraz kwotę składek odprowadzonych na ubezpieczenie społeczne i zaokrąglić otrzymaną sumę do pełnych złotych).
Podstawę opodatkowania pomnożyć przez określoną procentowo stawkę podatku.
Obliczyć podatek należny za cały rok (od podatku odjąć sumę zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 7,75% podstawy).
Obliczyć podatek za dany okres rozliczeniowy (od podatku należnego od początku roku odjąć kwotę zmniejszającą podatek (556,02 zł) oraz wszystkie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych opłacone w poprzednich miesiącach).
Zaliczkę za dany okres rozliczeniowy zaokrąglić do pełnych złotych. Otrzymany wynik stanowi kwotę, którą należy wpłacić do Urzędu Skarbowego.
 

Należy przy tym pamiętać, że istnieją pewne ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych. Możliwe są zarówno odliczenia od podatku, jak i od dochodu. Dodatkowo, od 1 sierpnia 2019 roku wynagrodzenia osób, które nie ukończyły 26. roku życia, są zwolnione od PIT.